Mobbing Nedir? İş Yerinde Psikolojik Taciz Nasıl Anlaşılır, Ne Yapılmalı?

8–10 dk4 Ocak 2026

📋 Hızlı Özet

Mobbing'in 3 kriteri: Süreklilik, Sistematiklik, Olumsuz Etki
Dikkat: "Sert yönetim" ≠ Mobbing — ayırt edici fark tekrar eden örüntüdür
Kanıt mantığı: Kronoloji tutun, tarih-saat-olay-tanık kaydedin
İlk adım: İlk 24 saat checklist'i

İş yerinde yaşanan bazı davranışlar "kötü bir gün" değildir; sistematikleştiğinde kişinin psikolojisini, sağlığını ve iş performansını hedef alan bir sürece dönüşebilir. Bu yazı, "mobbing nedir?" sorusuna net, pratik ve gerçek hayata uygun cevap verir.

Mobbing ne demek?

Mobbing, en basit haliyle iş yerinde psikolojik tacizdir. Tipik olarak:

Kasıtlı (hedef gözeten)
Sistematik (tekrar eden)
Belirli bir süre devam eden
Kişiyi yıldırma / pasifize etme / işten uzaklaştırma etkisi doğuran

davranışlar bütünüdür.

Mobbing'in kalbinde "tek bir olay" değil, görünüşte küçük ama tekrarlayan davranışların oluşturduğu süreç vardır.

Mobbing'i diğer çatışmalardan ayıran 5 temel kriter

Bir davranışın mobbing olarak değerlendirilebilmesi çoğu zaman şu 5 kriterin birlikte güçlenmesiyle olur:

Süreklilik ve Tekrar

Bir kerelik değil; tekrar eden bir örüntüdür.

Sistematiklik

Belli bir amaç veya yön hissi verir.

Etki (Zarar)

Kişinin itibarı, güvenliği, sağlığı üzerinde olumsuz etki.

Güç Asimetrisi

Yönetici-çalışan veya grup dinamiği.

Kanıtlanabilirlik

Yazışma, tanık, tutanak ile belgelenebilir.

Hangi davranışlar mobbing sayılabilir?

Aşağıdaki örnekler tek başına değil; tekrar edip örüntü oluşturduğunda mobbing riskini yükseltir:

İtibarı zedeleme / küçük düşürme

Topluluk önünde sürekli aşağılamak, alay etmek
Hatasını "öğretmek" yerine "rezil etmek"
Lakap takmak, ima yapmak, küçümsemek

İzolasyon (dışlama)

Bilgi akışının kesilmesi (toplantı/maillere dahil edilmemek)
Diğerlerini size karşı kışkırtma
Sistematik yalnızlaştırma

İş üzerinden yıldırma

Sürekli anlamsız iş verme, görevleri sürekli değiştirip başarısız göstermek
Gerçekçi olmayan hedefler + sürekli "yetersizsin" çerçevesi
Yetkiyi alıp sorumluluğu bırakma (fail-by-design)

Tehdit / gözdağı / "güç gösterisi"

"Sıkıyorsa yap / sıkıyorsa gel" gibi meydan okuma dili
Yakın mesafe ile yıldırma, agresif beden dili
İş güvencesini ima eden baskı ("Buralarda tutunamazsın" gibi)

Hangi durumlar genellikle mobbing sayılmaz?

Bu bölüm önemli: Her olumsuz deneyim "mobbing" değildir. Aşağıdakiler tek başına mobbing sayılmayabilir:

Tek seferlik bir tartışma veya sert konuşma
Performans yönetimi (somut hedef, ölçüm, geri bildirim) – adil ve tutarlıysa
İşin gereği yapılan görev değişikliği (şeffaf gerekçeyle)
Yönetim tarzının "sevilmemesi" ama sistematik taciz unsuru olmaması

💡

Ayırıcı Test: "Bu davranışlar belli bir kişiyi hedef alıyor ve zaman içinde bir örüntü oluşturuyor mu?"

Mobbing yaşadığınızı gösteren belirtiler

İşaretler kişiden kişiye değişir ama sık görülenler:

İşe gitmeden önce yoğun kaygı, mide/baş ağrısı
Sürekli tetikte olma (psikolojik güvenlik kaybı)
Uyku bozulması, motivasyon ve odak düşüşü
İş performansında dalgalanma (özellikle baskı arttığında)
"Normalde yapmayacağım hatalar yapıyorum" hissi

Bu belirtiler tanı değildir; ama durumun ciddiye alınması gerektiğini gösterir.

Bu belirtileri yaşıyor musunuz? Olayını 2 dakikada analiz et → Pozisyon Gücü Skoru

Kanıt (delil) nasıl düşünülmeli?

Mobbing süreçlerinde en kritik unsur kronolojidir. Ama kronoloji "anı" değil, tarih-saat-olay-kanıt formatıdır.

Güçlü kanıt örnekleri

Yazılı iletişim (e-posta, mesaj, ticket, görev atamaları)
Tanık beyanı (kim, neyi gördü, ne zaman?)
Tutanaklar (olay sıcaklığıyla, objektif dille)
Kamera kayıtları (erişim/saklama kurallarına dikkat)
Performans hedefleri, KPI raporları (gerçekçi olup olmadığı)

📝 10 Dakikalık Kanıt Sistemi

Tarih/Saat

Ne oldu? (yorum değil, olgu)

Kim vardı?

Elimde ne var? (mail, mesaj, tanık)

Etkisi ne oldu?

İlk 24 saatte ne yapılmalı?

📝

1. Kayıt Altına Al

Tartışmayı uzatma. "Bunu kayıt altına almak istiyorum" çizgisine geç.

👥

2. Tanık & Tutanak

Kimler vardı? Olay tam olarak ne zaman oldu? Abartmadan, "ne dendi / ne yapıldı" yaz.

🔒

3. Delil Koruma

Mesaj, mail, görev kayıtları: ekran görüntüsü + tarih-saat ile sakla.

🎯

4. Sonraki Adımı Seç

İç süreç mi (İK, etik hat)? Dış süreç mi (arabuluculuk)? Aceleyle değil, kanıtla karar ver.

⚠️

En büyük hata: "Öfkeyle uzun mesaj atıp" sonra pişman olmak. Kısa, net, kayıtlı kal.

Mobbing şüphesinde en çok yapılan 7 hata

❌ Yapma

Kanıtı toplamak yerine "sadece anlatmak"
"Tek bir olaya" aşırı yük bindirmek
WhatsApp/Slack'te duygusal uzun mesajlar
Resmî süreç başlatmadan tüm kartları açmak
Tanık varken olay anını kaydetmemek
"Bunu herkes biliyor" deyip isim/tarih yazmamak
Kronoloji tutmadan aylar sonra "toplu anlatım"

✅ Yap

Her olayı tarih-saat-kanıt ile kaydet
Örüntüyü (tekrar eden davranışları) belirle
Kısa, net, kayıtlı iletişim kur
Önce dosyanı güçlendir, sonra harekete geç
Tanıkları ve kanıtları anında not al
İsim, tarih, saat detaylarını yaz
Düzenli kronoloji tut, güncel tut

MobbingSaver ile nasıl ilerlersiniz?

Eğer olaylar karmaşıksa, çoğu insan şurada takılır: "Ben haklı mıyım?" değil; "Dosyam güçlü mü? Ne yapmalıyım?"

MobbingSaver size şunları sunar:

Olay anlatımınızı ülke/bölge bağlamında yapılandırır
Size ikili (evet/hayır) kritik sorular sorar
Cevaplara göre Pozisyon Gücü Skoru üretir
Kişiye özel aksiyon checklist'i + premium rapor verir

MobbingSaver

Durumunuzu Analiz Edin

Pozisyon gücü skorunuzu öğrenin, kişiye özel aksiyon planı ve detaylı rapor alın.

🎯 Kritik sorular ✅ Aksiyon checklist 📄 PDF rapor

✓ Ücretsiz temel analiz ✓ Gizlilik garantisi ✓ 2 dakikada başla

Ücretsiz Analiz Başlat →

Sık Sorulan Sorular (FAQ)

Mobbing kaç ay sürerse mobbing sayılır?

Tek bir "süre eşiği" yoktur. Pratikte mobbing iddiası, süreklilik ve sistematiklik güçlendikçe daha ikna edici hale gelir.

Tek bir kez azarlanmak mobbing midir?

Genellikle tek seferlik olay "mobbing" olarak değil, başka bir ihlal çerçevesinde değerlendirilir. Ama aynı davranış tekrar ediyorsa mobbing riskini yükseltir.